19 listopad 2023

Zespół pod kierunkiem polskiego neurologa odkrył zjawisko iluzji fantomowego dotyku

zdjęcie: Zespół pod kierunkiem polskiego neurologa odkrył zjawisko iluzji fantomowego dotyku / fot. PAP
fot. PAP
Wirtualna rzeczywistość może służyć nie tylko zabawie, lecz także nauce. Neuronaukowcy z Uniwersytetu Ruhry w Bochum wykorzystali tę technologię do zbadania ludzkiej percepcji, a konkretnie tego, dlaczego czasem czujemy coś, czego fizycznie nie ma. Ich odkrycia są bardzo intrygujące.
REKLAMA

Od dawna znane jest zjawisko bólów fantomowych. Dotyczy ono osób po amputacji kończyn, które odczuwają ból w tej części ciała, której już nie mają. Naukowcy z z Katedry Neurotechnologii Uniwersytetu Ruhry w Bochum postanowili zbadać podobne zjawisko - jak to się dzieje, że niekiedy odczuwamy coś, czego nie ma. Zespół pod kierunkiem dr Artura Pilacińskiego i profesora Christiana Klaesa wykorzystał do tego wirtualną rzeczywistość (VR).

Do badania zaproszono 36 ochotników. Zostali oni wyposażenie w gogle VR. Najpierw , oswoili się z wirtualnym środowiskiem, poruszając się i dotykając wirtualnych obiektów. Następnie poproszono ich o "dotknięcie" dłoni wirtualnym patykiem i zapytano, czy coś poczuli. Jeśli badani odczuwali jakieś doznania, proszono o ich opisanie i ocenę ich intensywności w różnych miejscach dłoni. Procedurę tę powtórzono dla obu rąk. Ku zaskoczeniu badaczy większość uczestników konsekwentnie zgłaszała uczucie mrowienia. Dzieło się tak pomimo braku fizycznego kontaktu pomiędzy wirtualnym obiektem a ciałem w miejscu rzekomego dotknięcia występowało uczucie mrowienia. Naukowcy nazwali to zjawisko iluzją fantomowego dotyku, a swoje odkrycie opisali w magazynie “Scientific Reports”.

"W rzeczywistości wirtualnej ludzie mają czasami wrażenie, że dotykają rzeczy, chociaż faktycznie napotykają jedynie wirtualne obiekty. Większość uczestników naszego badania opisywała ten fantomowy dotyk jako mrowienie, kłucie, elektryzujące uczucie lub jakby wiatr przepływał przez ich dłoń" – wyjaśnił w podsumowaniu eksperymentu dr Artur Pilaciński, pierwszy autor badania.

Neuronaukowcy chcieli zrozumieć, co kryje się za tym zjawiskiem i poznać związane z nim procesy zachodzące w mózgu i ciele. Zaobserwowali, że iluzja dotyku fantomowego występowała również wtedy, gdy badani dotykali tych części swojego ciała, które nie były widoczne w wirtualnej rzeczywistości. "To sugeruje, że ludzka percepcja i wrażenia cielesne opierają się nie tylko na wzroku, lecz na złożonej kombinacji wielu percepcji zmysłowych i wewnętrznej reprezentacji naszego ciała" - tłumaczy Marita Metzler, druga autorka badania.

Potem przeprowadzono też eksperyment kontrolny, podczas którego sprawdzono, czy podobne wrażenia pojawią się przy braku kontaktu wzrokowego z wirtualnymi obiektami. W tym wypadku zamiast wirtualnych obiektów do “dotknięcia” dłoni wykorzystano wskaźnik laserowy. Tym razem jednak nie pojawiło się wrażenie dotyku fantomowego.

Odkrycie iluzji fantomowego dotyku otwiera możliwości dalszych badań nad ludzką percepcją, które mogą znaleźć zastosowanie zarówno w rozwoju rzeczywistości wirtualnej, jak i w medycynie. "Może to nawet pomóc w pogłębieniu wiedzy na temat chorób i zaburzeń neurologicznych, które wpływają na postrzeganie własnego ciała" stwierdził w podsumowaniu badania profesor Christian Klaes.

agf/ gra/

PRZECZYTAJ JESZCZE
Materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez [nazwa administratora portalu] na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.
pogoda Poznań
17.8°C
wschód słońca: 04:29
zachód słońca: 21:16
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez w Poznaniu

kiedy
2024-06-14 18:00
miejsce
Collegium Da Vinci - Aula Artis,...
wstęp biletowany
kiedy
2024-06-14 18:30
miejsce
Luboński Ośrodek Sportu i...
wstęp biletowany
kiedy
2024-06-14 21:00
miejsce
Collegium Da Vinci - Aula Artis,...
wstęp biletowany
kiedy
2024-06-14 22:00
miejsce
Silent na Wolności, Poznań, plac...
wstęp biletowany